TRÚFÉLAGSLEIÐRÉTTING

Þegar trúlausir nefna illindin í Gamla testamentinu eru viðbrögð trúaðra venjulega þau að Jesús hafi breytt öllu og því gilda ekki lengur gömlu gyðingalögin (nema boðorðin 10, af einhverjum ástæðum). Hins vegar má einnig finna margt í Nýja testamentinu sem við getum ekki verið stolt af í dag, hvort sem við erum trúuð eða ekki. Þetta er því miður bara hluti af þeim óskapnaði sem finnst í Nýja testamentinu. Margt af þessu er meira að segja andstætt boðskap margra íslenskra presta að Jesú og guð séu fyrirgefandi persónur. Það mætti halda að Jesús hefði haft að minnsta kosti tvo mismunandi persónuleika miðað við allt það góða sem hann á að hafa sagt og hið slæma.

Frá því að ég var um 13-14 ára gamall og til um 28 ára aldurs (árið 2007) var ég mikill trúmaður og tók ötulan þátt í starfi kristinna safnaða. Það voru þúsund lítil atriði sem grófu svo undan trú minni á endanum. Hvert atriði um sig skipti ekki miklu máli, enda hægt með miklum vilja að finna (mis langsóttar) útskýringar fyrir hvert atriði um sig, en samanlögð gerðu þau það að verkum að ég hætti að trúa. Eitt þessara atriða snérist um það að guðspjöllin eru fullkomlega ósamstíga um það hvernig fæðing Jesú bar að garði, hvar "foreldrar" hans bjuggu, og hvenær fæðingin átti sér stað. Það var eitt af þeim fjölmörgu atriðum sem gróf undan undan trúverðugleika guðspjallanna í mínum huga.

Í byrjun febrúar hélt ríkiskirkjan „biblíudaginn“ hátíðlega. Þess vegna fjölluðu prestar hennar mikið um biblíuna í predikunum sínum. Í einni þeirra, „Biblían – Innblásið, óskeikult og óbriðgult orð Guðs til þín“ eftir Gunnar Jóhannesson, kemur höfundurinn með ýmsar vafasamar fullyrðingar og virðist viðurkenna að hann hafi skoðanir sem má segja að einkenni bókstafstrúarmenn.

Um daginn var sýnd í Sjónvarpinu heimildarmyndin Gud i Gørløse. Umfjöllunarefni myndarinnar var kristinn sértrúarsöfnuður í smábæ í Danmörku. Myndin var mjög gagnrýnin á söfnuðinn. En var myndin ekki bara að gagnrýna afar kristilega hluti?

Þegar ég segi að það gagnrýnda hafi verið kristilegt, þá á ég ekki við að þetta sé eitthvað sem einkenni stærstu kristnu trúfélögin í heiminum í dag, heldur er ég að vísa til þess að þetta virðist einkenna Jesú eins og hann birtist í guðspjöllunum og frumkristni eins og hún birtist í Nýja testamentinu.

Í nýlegri predikun kemur ríkiskirkjupresturinn Ólafur Jóhannsson með undarlega túlkun á frekar vandræðalegum ummælum Jesú. Hérna er það sem Jesús segir:

Ætlið ekki að ég sé kominn til að afnema lögmálið eða spámennina. Ég kom ekki til að afnema heldur uppfylla. Sannlega segi ég yður: Þar til himinn og jörð líða undir lok mun ekki einn smástafur eða stafkrókur falla úr lögmálinu uns allt er komið fram. Hver sem því brýtur eitt af þessum minnstu boðum og kennir öðrum það mun kallast minnstur í himnaríki en sá sem heldur þau og kennir mun mikill kallast í himnaríki. (Mt 5.17-19)

Ég vil þakka Steindóri J. Erlingssyni greinar hans að undanförnu. Hann bendir réttilega á það að frásagnir guðspjallanna af upprisunni geti seint talist sagnfræðilega áreiðanlegar enda allar ósamhljóða. Við það má auðvitað bæta að guðspjöllin eru skrifuð talsvert eftir að meintir atburðir áttu sér stað og ekki hafa höfundar þeirra verið sjónarvottar að atburðum. Loks er upprisan vægast sagt með miklum ólíkindum og þyrftu heimildir að slíku kraftaverki að vera miklum mun traustari en hér er til að dreifa. Samt er upprisan talin “söguleg” í Aðalnámskrá grunnskóla!

Eftirfarandi myndband er mjög athyglisvert brot úr heimildarmyndinni The God Who Wasn't There sem reynir að færa rök fyrir því að Jesús hafi byrjað sem goðsaga.

Þjóðkirkjupresturinn Sigurður Ægisson er með vikulegan pistil á sunnudögum í Morgunblaðinu. Síðasta sunnudag hét pistillin Ha? og fjallaði um efasemdir varðandi tilvist Jesú. Þá er átt við tilvist Jesú á jörðinni fyrir tvöþúsund árum, en ekki meinta tilvist hans á himnum í nútímanum. Þó svo að það sé ánægjuefni að prestar þjóðkirkjunnar velti sagnfræðilegum grunni ýmissa atriða guðspjallanna um Jesú og jafnvel sjálfri tilvist hans, þá vona ég samt að málflutningur kirkjunnar eigi ekki eftir að vera í líkingu við pistil Sigurðar.

"Enginn alvöru fræðimaður neitar því að Jesús hafi verið til" (Líf með Jesú bls. 35) rita deildarforseti Guðfræðideildar og Biskup ríkiskirkjunnar, þeir Einar og Karl Sigurbjörnssynir, til allra fermingarbarna í landinu. Orð þeirra eru gamaldags alhæfing og ofstæki sem er á undanhaldi. Þeir telja að með því að endurtaka sömu söguna nógu oft verði hún sönn. Með slíkri söguskoðun er hægt að sanna tilvist allskonar guða jafnt sem annarra yfirnáttúruvera. Sem betur fer eru tök kristninnar á samfélaginu ekki lengur til staðar og ekki er lengur dauðasök að efast. Við þær breytingar gefast ný tækifæri til að endurskoða þjóðsöguna um Jesú Krist sem engum fræðimanni hefur tekist að sanna að hafi verið til. Það er því til mikils að ætla að afsanna það sem ekki hefur verið sannað.

Til vinstri er ein elsta mynd sem til er af Jesú en hún er frá 6. öld.