Vafi ofan efa

Bibl Dawkins

Nlega birtist frtt, meal annars DV, um a Richard Dawkins teldi ekki a a vri hgt a tiloka tilvist gus. allavega einni grein var v haldi fram a Dawkins vri raun agnostskur en ekki guleysingi.

Ekkifrtt og anna rugl

Vibrg trleysingja, meal annars eirra sem eru kallair "fylgismenn" Dawkins, voru einfaldlega s a benda a etta var fullu samrmi vi allt a sem hann hefi skrifa ur. Sums ekkifrtt nema fyrir sem hafa algjrlega lti vera a hlusta ea lesa nokku sem Dawkins hefur lti fr sr. Reyndar var hann einfaldlega a vsa bk sna Ranghugmyndin um gu.

Stri misskilningurinn er s a agnostk s vegur milli guleysis og gustrar. langflestum tilfellum er agnostk frekar um ekkingarfrilegt vihorf til spurningarinnar um tilvist gus. etta er spurning um hvort endanleg ekking tilvist gus s mguleg. strra samhengi getum vi spurt hvort nokkur endanleg ekking nokkrum hlut s mguleg. eir sem ahyllast a sem vi getum kalla vsindalega efahyggju eru lklega flestir v a vi getum ekki fullyrt endanlega um nokkurn hlut - og efumst jafnvel meira en Descartes. a ir ekki a vi eigum a svara llum spurningum me endalausum fyrirvrum.

Elilegir fyrirvarar

egar g mli mr mt vi einhvern set g stundum fyrirvara me v a segja a g komi "ef ekkert kemur upp ". essi fyrirvari minn er ekki settur t fr almennum vangaveltum um a a geti alltaf eitthva komi upp heldur af v a g tel meiri lkur en venjulega v a eitthva gerist sem mun koma veg fyrir a af stefnumtinu veri. ekkingarfrilega er g alltaf "agnostskur" a hvort g geti nokkurn tmann hitt nokkurn mann af v a g veit vel a g ekki ekki allar breytur sem gtu komi veg fyrir a.

Ef g tki ennan efa alltaf bkstaflega myndi g svara llum Facebook-boum viburi me "kannski" mguleikanum. g tek hins vegar yfirleitt hrokafullu afstu a a s betra a hunsa ekktan og lklegan vafa og segja a g mti. g gef mr a a eir sem skipuleggja viburinn viti vel a g geti ekki endanlega fullyrt um hvort g mti og telji a betra a g "reikni t" lkurnar a g komi frekar en a g svari me gagnslausri ekkingarfrilegri efahyggju.

g er ekki viss um a a vri betra ef Facebook myndi leyfa manni a svara skala ar sem rum endanum er mguleikinn "mti ekki ef g get mgulega komist hj v" og hinum endanum er mguleikinn "g tel allar lkur a g komi". a myndi til dmis ekki hjlpa eim sem arf a f lnaa stla til a allir geti seti. Lykilhugtaki er ori "lkur". egar g met hvort eitthva s satt og rtt er a hlfgerur reikningur ar sem g hugsa t fr lkum. Er etta lklegt ea lklegt? Ganga essi rk upp?

Oft tum getur maur eiginlega hunsa mguleika ef eir eru mjg lklegir t fr ekkingu manns v hvernig heimurinn virkar. Um lei er alltaf endanlegur efi til staar af v a a eina sem g er viss um er a g get ekki vita hvort g hafi alla nausynlega ekkingu sem arf til a meta lkurnar. etta er v efi ofan efa.

Lklega ekki ea j?

g gti lst mr agnostskum tilvist lfa og framhaldslfs en a er ekki gagnleg lsing afstu minni. g tri ekki lfa og llum boum um dvl framhaldslf er svara me "mti ekki" g gti alveg eins sagt a g telji nr engar lkur v a slkt framhaldslf s yfirhfu mgulegt.

Ef vi snum aftur a spurningunni um Gvu er kannski hgt a lsa ekkingarfrilegri afstu minni til tilveru hans me v a setja nokkrar gushugmyndir skala. Mr finnst r allar mjg lklegar og g tel ekkert srstaklega gagnlegt a nefna einhverjar tlur v samhengi.

Af gushugmyndum tel g a "frumaflsgu" sem setti heiminn af sta og hefur hvergi komi nrri honum aftur lklegasta af essum lklegustu hugmyndum. Gu sem skapai heiminn og hefur san haft hrif heiminn er miklu lklegri. Gu sem kom heiminn mannslki er enn lklegri. lklegastur af llum essu lklegu guum essum skala er gu sem hefur huga v hvernig flk gengur raunveruleikasjnvarpsttum.

Alveg kaflega lklegt

Ef g f spurninguna "Er gu til?" ar sem neikvu svarmguleikarnir eru "lklegt" og "mgulegt" myndi g frekar vilja svara "lklegt" en g vildi helst skrifa "alveg kaflega" fyrir framan ori "lklegt". annig vildi g sna a g geti ekki tiloka endanlega mguleikann tilvist gus finnst mr a raun meira en bara "lklegt".

Ef svarmguleikarnir vru j, kannski ea nei myndi g segja "nei" ar sem g tel a lklegasta rtta svari. Ori "kannski" bendir til ess a mguleikarnir su um a bil jafnir og g tel ekki svo vera. Nei-i mitt er alltaf h ekkingarfrilegum fyrirvrum og ll svr mn um hvort g mti viburi sem mr er boi Facebook.

Ef g myndi svara spurningunni hvort g tri gu me v a segja a g vri agnostker finnst mr a g vri um of a lta eins og mguleikarnir v hvort gu s til og a hann s ekki til su um a bil jafnir en g tel a svo s ekki. egar g segi a g s guleysingi felur a ekki sr a g telji a g hafi hndla endanlegan sannleika heldur a g telji a rkrttustu afstuna til hugmyndarinnar um gu.

li Gneisti Sleyjarson 08.03.2012
Flokka undir: ( Efahyggja )

Vibrg


Maggi - 08/03/12 14:09 #

Virkilega g grein. Virkar vel sem andsvar egar flk talar um trleysi sem tr. Tr trleysi ea tr vsindi ea einhverskonar tr tmhyggju. Sjlfur hef g reynt a svara slkum athugasemdum ann veg a (mnu) trleysi felist ekki anna en s afstaa a g veit voalega lti og tti ekki a ykjast vita hluti sem g get ekki hugsanlega vita. Hins vegar er hin vsindalega afer besta tki sem boi er til ess a geta vita meira. a ir hins vegar ekki a g tri vsindi. g veit eiginlega ekki hva a ir. En envei... Vri ekki r a finna eitthva slenskt or stainn fyrir agnostker. a or fyrirfinnst ekki slenskri orabk.


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 08/03/12 15:08 #

Maggi, g hef s "efahyggjumaur" sem ingu "agnostic".


Arngrmur - 08/03/12 15:49 #

Hvernig yri 'skeptic' tt? Mr finnst efahyggjumaur of vtt hugtak slensku til a n utan um 'acnostic'.


li Gneisti (melimur Vantr) - 08/03/12 16:25 #

g hef oftast held g s "efasemdarmaur" nota en mr finnst ekkert af essu skrt.


Maggi - 08/03/12 17:04 #

samkvmt orabk er agnostic efasemdarmaur um yfirnttruleg efni, maur sem heldur v fram, a ekkert veri vita um tilvist gus n um neitt fyrir utan mannlega skynjun og reynslu.

a sem g var a reyna a velta upp er hvort a vri e.t.v. eitthva anna slenst or sem notast mtti vi. Efasemdamaur er a mnu mati ekkert srstaklega lsandi sem er eflaust stan fyrir v a ori agnostker er nota greininni.


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 08/03/12 17:24 #

g var rugglega a rugla "efahyggjumaur" saman vi "efasemdarmaur".


Reynir (melimur Vantr) - 08/03/12 18:12 #

Til er ing agnosticism: vissustefna/hyggja.

Agnostic hefur lka veri tt sem vissumaur, s sem ahyllist vissustefnu ea vissuhyggju.

Ekkert af essu er fagurt en er t.d. nota ingunni "Ranghugmyndinni um gu" til agreiningar fr sceptic, efahyggjumaur, og scepticism, efahyggju.

A sama skapi notum vi eiginlega aldrei ori guleysi ea guleysingi, sta atheism og atheist, heldur trleysi og trleysingi. En strangt til teki er a non-belief og non-believer.

slensku m alltaf finna svar... ea annig.


Jn Steinar - 10/03/12 06:27 #

Hvers vegna tlka menn svo a efasemdarmenn su einhvern vegin bum ttum? Kannski, kannski ekki eitthva. Efahyggjumenn krefjast sannana og gagrna sem lta sr r lttu rmi liggja. Allavega sem boa og kenna a a lta sr sannaninr engu vara.

Er hgt a sanna a Gu s til? Nei. Er hgt a leia lkum a v svo a s allavega kenning bygg stareyndum? Nei.

Efasemdarmenn tra ekki Gu af v a samkvmt llu, er hann ekki til. eir vri til a skipta um skoun ef anna kmi ljs. Elilega. En svo hefur enn ekki ori fr upphafi vega og hverjar eru lkurnar?

ykistuleikurinn er fyrir misroska flk sem ekki nr a vaxa fr fantasum bernskunnar. a gerir ekki greinarmun hugarburi og raunveruleika og vil ekki einu sinni hugleia mguleikann a ar s munur . Rkstuningurinn er skotheldur: Af v bara, liggaliggal.


mar Hararson - 10/03/12 17:55 #

etta er fn grein. egar g rakst essa frtt datt mr heldur ekki hug a hr vri Dawkins a draga allt til baka.

Mli er a Richard Dawkins er vsindamaur. Fullyrt er a einn ea fleiri guir su til. Engin spor hafa hins vegar fundist sem yggjandi eru merki um guleg afskipti. a er ng fyrir mig og ara a "mta ekki".

a er ekki tiloka a akkrat augnablikinu su allir virkir guir heimskn ngrannaalheiminum, ea a eir su felum einhverju af teljandi svartholum heimsins. a er heldur ekki hgt a tiloka Lagarfljtsorminn, garlfa ea anna slkt sem sumum ykir gaman a leggja tr .

Stahfing um ekki s hgt a tiloka eitthva af essu tagi gerir mann ekki a vissutrmanni, og allra sst er Dawkins beggja blands, .e. a a su 50/50 lkur gustilvist. Sjlfur bendir hann a hann s 7 stiga skala (7=fullkomin vissa um enga gustilvist) me einkunnina 6.9 og yfir.

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.