Sl (andi)

Sl ea andi er efnislegt fyrirbri sem getur skynja og hefur sjlfsvitund. Slir eru oft taldar daulegar.

Ef eitthva hefur veri fundi upp til a uppfylla skir manna er a slin. Eins og Thomas Hobbes benti , er hugmyndin um efnislegt fyrirbri versgn. a er ekki mgulegt a mynda sr efnislegt fyrirbri sem lifir og skynjar. Meira a segja eir sem tra slir mynda sr alltaf a r su eins og sk ea oka. a er blekking a halda v fram a hugmyndin um sl s hugsanleg. rtt fyrir a hafa milljarar flks tra skynjanda sem ekkert plss tekur og getur ferast um rm og skynja og tlka bylgjur umhverfinu n skynfra.

Starf eirra heimspekinga og slfringa sem byggja tilvist efnislegra fyrirbra sem einhvern mta ba og hafa samskipti vi lkamann hefur ekki btt skilning okkar virkni mannshugans. vert mti hefur a auki hindurvitni og ffri og stai vegi fyrir raunverulegri og gagnlegri ekkingu mannshuganum. Starf eirra sem skoa mevitund t fr heilavirkni og reyna a lta 'andlega' sjkdma fyrst og fremst sem lkamleg vandaml, er mun vnlegra. Tveir strir bransar eru mgulegir og arvnlegir vegna essarar trar ekki-fyrirbri sem arfnast meferar fr srfringum ekki-fyrirbrum: trarbrg og slfri. riji bransinn, heimspeki, rfst einnig a strum hluta vegna essa slarfyrirbris: fjlmargir heimspekingar skrifa bkur og greinar sem gera r fyrir tilvist anda, mean fjlmargir arir hafa viurvri af v a skrifa gagnrni r bkur og greinar. Svo virist sem efahyggjuflki og trflki arfnist hvors annars.


Skeptic's dictionary: Soul
Vert er a taka fram a hfundur greinarinnar er heimspekingur

Matthas sgeirsson 19.11.2006
Flokka undir: ( Efahyggjuorabkin )

Vibrg


Reynir (melimur Vantr) - 19/11/06 14:36 #

Strf slfringa byggja "efnislegum fyrirbrum" og hafa strauki ekkingu okkar mannshuganum (bi raunverulegri og gagnlegri). Sem slfringur hafna g tilvist slar eins og hr er lst. Slfringar fst fyrst og fremst vi hegun, hugsun og lan og urfa ekki a vsa neitt "efnislegt" vi strf sn. Ori "sl" fagheitinu er a margra mati heppilegt v a bur heim eirri rangtlkun sem hr er lst. Hins vegar m vel vera a einhverjir slfringar tri tilvist efnislegrar slar eins og margir arir, en eir geta ekki gert a krafti menntunar sinnar.


sgeir (melimur Vantr) - 19/11/06 14:54 #

J, tvhyggjan er heldur ekki beint randi innan heimspekinnar dag.


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 19/11/06 18:56 #

J, a vri kannski betra a tala um "hugvsindi" (ef a vri ekki frteki), "hugfri" kannski?


Matti (melimur Vantr) - 19/11/06 20:19 #

g vil leggja a herslu a essi grein er dd af orabk efahyggjunar og liur v a snara eim fna vef yfir slensku.

g held a Robert T. Carrol s mevitaur um a flestir slfringar starfa ann mta sem Reynir lsir. Held g beri sk v ef s skoun hans hefur ekki komist gegn, flk getur lesi upprunalegu frsluna og stafest a. Eins er gott a lesa athugasemdir hans um Heimspeki me a huga a hann er heimspekingur.


Gumundur I. Marksson - 19/11/06 22:12 #

"Hugfri" er, eftir v sem g kemst nst, nota um "cognitive science" sem eru r fri- og vsindagreinar sem lsa starfi hugans--slfri, heimspeki, mlvsindi, gervigreind, o.s.frv. A mnu mati vri "hugvsindi" mun betra, en a er frteki fyrir a sem kalla er "humanities" upp ensku (sem tti auvita a kalla "hugfri").

ar sem atferlishyggjan stytti sr lei fram hj huga mannsins gengur "hugfri" varla sem heiti yfir slfri.


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 19/11/06 22:47 #

Hva ? Hugspeki? :D


Svanur Sigurbjrnsson - 20/11/06 13:26 #

Sl er lkt og draugur - bara hugarburur. Einhvern veginn virist hugtaki hafa frst yfir a lsa v hvernig hugarstandi flk er, sbr. "hann er me etta slinni" ea "hn er a slast r leiindum". A sama skapi fr notkunin hugtakinu andi a vera nota yfir huglga hluti sbr. "honum lur illa andlega" (ea " slinni"). Kannski var etta tilraun til a halda deyjandi hugmyndum um sl ea anda enn lifandi mlinu og a tkst fjandi vel.

essi ornotkun fer taugarnar mr v a mr snist a margir geri sr ekki alveg grein fyrir v a "andleg lan" er lan hugans .e. "hugarfarsleg lan" en ekki einhver reyfanleg lan slarinnar. Orin sl og andi vlast bara fyrir og auka lkur ruglingi vi kuklfri spiritismans. g vil miklu frekar sj "gefri" ea "hugarfri" ea "atferlisfri" sta hins srkennilega "slfri".

Vi hfum ori "gelknisfri" og v er "gefri" vel vi hfi fyrir slfri v greinarnar eru nnast r smu utan ess a lknirinn hefur gelyfjafrina og fri um lkamlegar orsakir gernna vandamla a auki.

N segjast prestar og djknar stunda svokallaa "slgslu" sem hefur hafi innrei sna sklakerfi gegnum Vinaleiina. Hver er munurinn "slgslu" og "slfri"? Himinn og haf! Slgsla er trarleg en slfri jarbundin fri um geslag, persnumtun og atferli mannsins og beitir faglegum meferum eins og atferlismefer til a hjlpa fli kerfisbundinn mta. Er etta svo augljst faglru flki? Nei a snist mr ekki. Sumir sklastjrar, kennarar og foreldrar hafa liti "slgslu" sem faglega asto og vitna a prestar su "sprenglrir"! Hva er hr vru orin gefri og slgsla? Hljmai ekki slgslan eins og einhver spiritismi vi hliina gefri (ea hugarfri)? J, mnum huga a.m.k.

g vil a vi notum ntmaleg or og hugtk. Verum hrdd a henda t reltum orum. Segjum "hugur og lkami", "gern" vandml, "huglgt" sinnaur o.s.frv.


danskurinn - 20/11/06 21:17 #

Vegurinn til heilbrigi lkama og slar er eingngu essi, a berjast gegn reii, beiskju og pslarvttistilfinningu hi innra me sr. Eingngu er hgt a sigrast fjandskap milli sjlfra okkar og annarra me vinttu. Me v a sigrast tilhneigingum okkar til fjandskapar og hefndarorsta gegn nunganum, getum vi numi burt hina raunsnnu orsk sjkdma en sjkdmur er aeins kvei andsvar efnislkamans vi undanfarandi slarlegum rekstrum og samrmi milli mannsins og nunga hans ea umhvefis.


jogus (melimur Vantr) - 20/11/06 22:52 #

annig a barn sem fist me harlequin ichtyosis jist raun af andsvari efnislkamans vi undanfarandi slarlegum rekstrum og samrmi milli barnsins og mur ess ea umhverfis?

N detta mr allar dauar ls r hfi.


Lrus Viar (melimur Vantr) - 20/11/06 23:45 #

Flk er v betra samrmi vi umhverfi sitt n dgum en nokkurn tmann ur fyrst a alls kyns pestir og plgur eru mun ftari n 21. ldinni en ur sgunni.


Svanur Sigurbjrnsson - 21/11/06 14:59 #

Danskur Ertu a grnast?


Fririk - 21/11/06 18:59 #

Slfri er s frigrein sem leitast vi a skilja og skra hegun, hugsun og tilfinningar flks og dra. tli sl s ekki sameiginlegt heiti yfir hegun, hugsun og tilfinningar. essi ing/grein er afar llegt framtak, a reyna a grafa undan slfrinni me svona llegum skringum. Slfrin er vsindagrein og byggir afar reianlegum stareyndum. Vissulega eru settar fram kenningar um hitt og etta en r eins og hverjar arar kenningar eru prfaar og gagnrndar o.s.f.v. Til er afbrigi af slfri er kallast dulslfri, sem hefur me a gera allt hi yfirnttrulega. Vinsamlegast ekki vera a lka essum tveimur frum saman. Slfrin, hvort sem r lkar a betur ea verr, snertir llu sem g og gerum daglega. Ekkert yfirnttrlegt ea efnislegt vi a minn kri. Lleg grein


Matti (melimur Vantr) - 21/11/06 19:02 #

J akka r fyrir, g geri mr grein fyrir a ingin er ekkert srstk. Mr ykir samt lesa hana undarlega. essi grein fjallar um hugtaki sl, etta efnislega fyrirbri sem trlega margir tra .

Greinina ddi g ekki af v a mr ykir hn svo frbr heldur vegna ess a markmii er a a allar greinarnar af orabk efahyggjunnar.

Eflaust er vandinn a essi setning er ekki ngilega vel dd hj mr:

Starf heimspekinga og slfringa sem byggir tilvist efnislegra fyrirbra sem einhvern mta ba og hafa samskipti vi lkamann...

egar hfundur talar um slfringa og heimspekinga greininni er hann srstaklega a tala um sem gefa sr a til su efnisleg fyrirbri sem ba og/ea hafa samskipti vi lkamann.


Fririk - 21/11/06 19:05 #

Til a bta vi... Slfri er lleg ing heitinu psychology. Psyche kemur r grsku og merkir oftar "hugi" ea "sjlf" og ber a einmitt ingu essu samhengi. Sl er lka ein ing orsins. slenskan lt gott heita a frigreinin skuli bera heiti slfri frekar en hugarfri ea sjlffri. Ekki skal dma frigrein vegna heitisins... sammla?


Matti (melimur Vantr) - 21/11/06 20:26 #

Ekki skal dma frigrein vegna heitisins... sammla?

Hr er ekki veri a "dma frigrein", heldur kveinn hluta eirra sem frigreinina ika.


danskurinn - 21/11/06 22:03 #

"2jogus - 20/11/06 22:52 # annig a barn sem fist me harlequin ichtyosis jist raun af andsvari efnislkamans vi undanfarandi slarlegum rekstrum og samrmi milli barnsins og mur ess ea umhverfis?"2

J, nokkun veginn annig. essari lifandi veru mistekst a skapa sr heilbrigan lkama. Fyrir ig minni g ann hluta textans sem segir Vegurinn til heilbrigi lkama og slar er ...a berjast gegn ...pslarvttistilfinningu hi innra me sr.

"Lrus Viar - 20/11/06 23:45 # Flk er v betra samrmi vi umhverfi sitt n dgum en nokkurn tmann ur fyrst a alls kyns pestir og plgur eru mun ftari n 21. ldinni en ur sgunni."

"Alls kyns pestir og plgur" hafa nnur nfn og einkenni dag, en eru ekki ftari en ur, sur en svo. Vi erum augljslega a lra af reynslunni tt hgt gangi hj sumum.

"Svanur Sigurbjrnsson - 21/11/06 14:59 # Danskur Ertu a grnast?"

Nei. mnum huga er jafn frleitt a afneita tilvist hins andlega og a afneita tilvist hins efnislega. a er eins og a segja a engin gn s til, aeins hlj.


sgeir (melimur Vantr) - 21/11/06 23:24 #

Danskurinn kafi sinni frumspekilegu famri, eins og venjulega.


Gumundur D. Haraldsson - 22/11/06 04:06 #

g ver a taka undir me Fririki. Slfri snst um margt meira en gelkningar, mannleg hegun og hugsun msum astum og formum er ar lykilhlutverki. Gelkningar (.e., klnsk slfri) er aeins partur af v llu saman. g held reyndar a hlutfall starfandi klnskra slfringa af slfrimenntuu flki hafi minnka undanfarin r...

g tta mig samt ekki alveg greininni.

Starf heimspekinga og slfringa sem byggir tilvist efnislegra fyrirbra sem einhvern mta ba og hafa samskipti vi lkamann hefur ekki btt skilning okkar virkni mannshugans.

etta a vera "Starf [eirra] heimspekinga og slfringa..."?

Tveir strir bransar eru mgulegir og arvnlegir vegna essarar trar ekki-fyrirbri sem arfnast meferar fr srfringum ekki-fyrirbrum: trarbrg og slfri.

Ef g skil etta rtt, er veri a benda a slfringar og trmenn geti hagnast vegna ess a flk trir einhvers konar efnislega sl. Er a ekki dlti langstt? Gera flestir sr ekki grein fyrir v a slfringar vinna rlti jarbundari forsendum en svo a einhver efnisleg sl s me spilinu?

riji bransinn, heimspeki, rfst einnig a strum hluta vegna essa slarfyrirbris: fjlmargir heimspekingar skrifa bkur og greinar sem gera r fyrir tilvist anda, mean fjlmargir arir hafa viurvri af v a skrifa gagnrni r bkur og greinar. Svo virist sem efahyggjuflki og trflki arfnist hvors annars.

Fringar hafa flestir hafna tvhyggjunni og a nna um 100 r. Hljmar eins og kjur fyrir mr. Kannski var a tlunin (?).


Hjalti Rnar marsson (melimur Vantr) - 22/11/06 04:12 #

Starf heimspekinga og slfringa sem byggir tilvist efnislegra fyrirbra sem einhvern mta ba og hafa samskipti vi lkamann hefur ekki btt skilning okkar virkni mannshugans.

J, arna er er veri a tala um heimspekinga og slfringa sem byggja starf sitt tilvist slar, ekki a a allir heimspekingar og slfringar geri a.

Fringar hafa flestir hafna tvhyggjunni og a nna um 100 r. Hljmar eins og kjur fyrir mr. Kannski var a tlunin (?).

Kannski er hann a tala um svokallaa "trarheimspekinga"? Og kannski vi gufringa?


Gumundur D. Haraldsson - 22/11/06 04:21 #

Starf heimspekinga og slfringa sem byggir tilvist efnislegra fyrirbra sem einhvern mta ba og hafa samskipti vi lkamann hefur ekki btt skilning okkar virkni mannshugans

J, arna er er veri a tala um heimspekinga og slfringa sem byggja starf sitt tilvist slar, ekki a a allir heimspekingar og slfringar geri a.

er setningin misvsandi, hana arf a laga. v a setningin eins og hn er nna segir a starf slfringa og heimspekinga byggist efnislegum fyrirbrum... T.d. er setningin "Starf eirra heimspekinga og slfringa [...]" allt nnur.


Hjalti Rnar (melimur Vantr) - 22/11/06 04:28 #

Sammla v. g breytti essu : "Starf eirra heimspekinga og slfringa sem byggja starf...."

Vonandi tekur andinn v ekki illa. :)


Matti (melimur Vantr) - 22/11/06 11:03 #

Alls ekki :-) g er afar akkltur ef flk leirttir stafsetningar, mlfars ea ingarvillur. Svo lengi sem flk er ekki me stla um lei.


Svanur Sigurbjrnsson - 23/11/06 17:08 #

Danskurinn sagi "Nei. mnum huga er jafn frleitt a afneita tilvist hins andlega og a afneita tilvist hins efnislega. a er eins og a segja a engin gn s til, aeins hlj." essi setning Dansksins kristallar ann vanda sem ori "andlegur" kemur umrunni . Hr er hann vntanlega a eiga vi hluti eins og sl og einhvern dulrnan efnislegan tt sem hann og fleiri telja a bi huga okkar. a styst af v a hann setur a sem andstu vi hi "efnislega". almennri umru er hins vegar jafn oft tt vi venjubundna hugsun og lan gei egar tala er um "andlega lan". Vsindalega hugsandi flk notar v ori til a benda hugarfarslega lan ea tti til agreiningar fr "smatskum" ttum. "Soma" ir lkami og er nota lknisfrilegum texta um allan lkamann utan heilans og hrarar starfsemi hans. g tel a vi ttum einmitt a taka upp etta or, anna hvort sem metnaarfull eftirlking - smatsk/ur, ea finna ntt or me smu merkingu. Gallinn vi a segja "hugur og lkami" er a hugurinn er lka lkami. etta er svipa og segja a maur s me "handlegg og fingur". Kannski m nota ori skrokkur en a er gamalt or sem er hvort e er a mestu falli r notkun og hefur ann hljm a varla er veri a tala um heilann. annig mtti tala um hugarfarslega og svo "skrokklega" sjkdma. Hljmar hrilega en gti vanist he he he. Hva segja heilarnir hr Vantr um etta?

Loka hefur veri fyrir athugasemdir vi essa frslu. Vi bendum spjalli ef i vilji halda umrum fram.